Yerli ve ulusal yapay zeka ASENA uyuşturucunun izini sürüyor

Emniyet teşkilatı bünyesinde uyuşturucu satıcılarına yönelik gayretine 1937’de ofis amirliği düzeyinde başlayan narkotik grupları, ortadan geçen yıllarda edindiği tecrübeyi dijital dünyaya taşıdı.

Konusunda uzman Türk mühendisler tarafından hazırlanan, e-Devlet ve UYAP ile İçişleri ve Adalet bakanlıklarının data tabanlarıyla entegre çalışabilen yapay zeka formatında bir yazılım olan ASENA, yaklaşık 14 ay evvel faaliyete geçirildi.

Narkotik Hatalarla Uğraş Daire Lideri Seydioğulları, ismini, Narkotik Şube bünyesinde, çalışanlar tarafından ASENA olarak bilinen ve teknik faaliyetlerin yürütüldüğü üniteden alan yazılımın kapasitesi ve yararları hakkında bilgi verdi.

Seydioğulları, kelam konusu projenin temellerinin 4 yıl evvel atıldığını söyledi.

ASENA’nın 3-4 yıllık yazılım sürecinin akabinde Mart 2021’de hayata geçirildiğini belirten Seydioğulları, sistemin 650’si tam yetkili olmak üzere 3 bin 100 misyonlu tarafından kullanıldığını bildirdi.

Yazılımı kullanan çalışanın sıkı bir eğitimden geçirildiğini ve sordukları sorudan yaptıkları sürece kadar her komutun kaydının tutulduğunu anlatan Seydioğulları, sisteme sorulacak soruların merkezin onayından geçtiğini vurguladı.

ASENA skora istikrar getirdi

Narkotik Cürümlerle Uğraş Daire Başkanlığı olarak hatalı ile polisin adımlarını “denklemeye” çalıştıklarını söz eden Seydioğulları, şöyle konuştu:

“Bu değerli bir konudur. Tüm dünyada olağan koşullar altında hata ve suçlulukla gayret bağlantısında bir dengesizlik var. Hata ve suçluluk daima 1-2 adım önde sarfiyat. Polisin iki vazifesi var, tedbire ve aydınlatma. Aydınlatma kısmında hatalılar biraz daha avantajlıdır. Polisin bunu tespit etme enstrümanları biraz zayıftır. ASENA tam da bunu yapıyor. Bu adımları biz ASENA ile denklemeye başladık. Biz hem uyuşturucu hataları işlenirken müdahale ediyoruz hem de işlenmiş bir hatanın aydınlatılması yahut devam eden soruşturmalara katkı sağlamak için kullanıyoruz. ASENA bu manada bir tedbire görevi de görüyor. Kolluk ile hatalılar ortasındaki açık makası daraltmaya çalışıyoruz.”

Türkiye’nin çok kritik bir coğrafyada olduğunu belirten Seydioğulları, “Coğrafya yazgıdır. Dünyanın en eski ticaret yolunun üzerindeyiz. Uyuşturucu cürüm tertipleri da faaliyetlerini yürütürken yasal ticaret yolu arar. Neden Türkiye sorusunun cevaplarından biri aslında bu. Kimi vakit kolluğun kapasitesi yükselir, şu an olduğu üzere, gayret performansı artar, yakalamalar çoğalır.” dedi.

Seydioğulları, uyuşturucu hatalarının takibinin şikayete bağlı olmadığına işaret ederek, şunları söyledi:

“Biz çok nadiren davacı olarak şahısları buluruz. Genel prestijiyle şikayetçi kamudur zira kamuyu ilgilendiren bir kabahattir. Bu hataları ortaya çıkarmak kolluk performansına muhtaçlık duyar. Bir ülkede narkotik yakalanmaması o ülkede narkotik bulunmadığı manasına gelmez. ‘Niye Türkiye’de çok uyuşturucu yakalanıyor?’ formunda sav ve suçlamalarla karşı karşıya kalıyoruz. Buna çok boyutlu bakmak lazım. Kolluk yakalıyor ki hata ortaya çıkıyor. ASENA birebir vakitte bu kapasiteyi artıracak bir enstrüman.”

Narkotik polisi soruyor, ASENA cevaplıyor

ASENA’nın daima geliştirilebilecek bir altyapıya sahip yapay zeka programı olduğunu vurgulayan Seydioğulları, tüm dünyada kullanılan tahlil sistemlerinde olmayan birçok özelliği bulunduğunu kaydetti. Operatörlerin sisteme anlık olarak manuel giriş de yapabildiğini belirten Seydioğulları, ASENA’nın anlık yaptığı işleri daima tekrar edebildiğini lisana getirdi.

Hatalıların geliştirdikleri metotlara ait dataların de ASENA’ya girildiğini anlatan Seydioğulları, “Yakalama yaparak daima deneyim kazanıyoruz. Her yakalama aslında sisteme destek oluyor. ASENA öğreniyor.” dedi.

“Türkiye’yi uyuşturucu için yasak bölge ilan ettiklerini” belirten Seydioğulları, bunun da en kıymetli enstrümanının ASENA olduğunu söyledi.

“Makineye bir soru soruyorsunuz, yazılı bu soruya kendisindeki veri ile daima yanıt bulmaya çalışıyor. Soru, hata, hatalı ve bunlara ait bir profil.” sözlerini kullanan Seydioğulları, “İçişleri ve Adalet bakanlıklarının elinde tahkikatlar, yargılamalar var. Sanık, şahit ve kuşkulu sözleri var. Narkotikçinin biriktirdiği deneyimler var. Sistem, bunların üzerinde sorulan soruların karşılığını vermeye yönelik. ASENA bilgi olarak bunları kullanıyor” diye konuştu.

“ASENA’ya manalı sorular soruyorsunuz, manalı yanıtlar alıyorsunuz.” diyen Seydioğulları, sistemin geçen yıl martta 5 milyon 300 soru için karşılık arama atılımında bulunduğunu kaydetti. Seydioğulları, şu bilgileri verdi:

“Bu yıl martta bu sayı 22 milyon 841 bine çıkmış. Geçen yıldan beri toplam sayımız 283 milyon. ASENA 14 ay bitmeden 300 milyona yakın soruya yanıt bulmak için atılım yapmış. Soru sorulmuş derken, buna tek soruya verilen yanıtları da ekleyebiliriz. Yani sistem soruyu alır, siz ‘Tamam artık bunu sorma.’ demediğiniz sürece o soruyu sormaya devam eder. Bu sorulara yüzde 92’lik oranla 0 ila 1 dakikada karşılık bulmaya çalışır. Yani 0-1 dakika ortası masraf o soruyu arar, karşılığını bulursa gelir size haber verir. Bu kapasiteyi sağlayan donanım değil, bizim devasa büyüklükte veri sunucularımız yok, bu kapasiteyi sağlayan yazılım.”

Sokaktaki irtibatlarımızı kesmedik

Narkotik takımlarının hatayla uğraşta teknolojiyi sonuna kadar kullanırken insan faktöründen de vazgeçmediğini anlatan Seydioğulları, “Sokaktaki temas kaçırılmamalıdır.” dedi. Seydioğulları, rastgele bir karakolda kendilerini ilgilendiren küçük bir olayı bile takım göndermek suretiyle takip ettiklerini belirtti.

ASENA’yı kullanan analizcilerin alandaki narkotik gruplarıyla tam ahenk içinde çalıştığını vurgulayan Seydioğulları, yapılan bir tespitin akabinde durumun alandaki gruplara iletildiğini, narkotik timlerinin çalışması sonrası olayın operasyon boyutuna geldiğini söyledi.

Aydınlatılan kabahatlerin yüzde 91’i narkotik hatalar

ASENA’nın kullanılmaya başlamasıyla çok değerli sonuçlar elde etmeye başladıklarını lisana getiren Seydioğulları, hem narkotik hem de öteki ünitelere ait değerli çalışmalara imza atıldığını belirtti. Seydioğulları, şöyle devam etti:

“300 milyon sorgunun içerisinden 9 bin 20 riskli durum çıkarmış. Bu soruyu soran ilgili arkadaşlara bunun karşılığını vermiş. Bu ilgili arkadaşların gidip müdahale yapma bahtı yok. Sonuç prestijiyle bir isimli süreç var, arama kararları alınır. Bireyse kişi, araçsa araç, meskense ev. Arama kararları alınır, süreç o denli devam eder. Bunu isimli makamlar koordinesinde yapar. Bunu tahlilciler yapmaz. Sokaktakiler yapar. Bunda bizim ete, cana, kemiğe büründürdüğümüz olay sayısı yüzde 40’ın üzeri. 3 bin 795’inden sonuç almışız.”

Ortaya çıkarılan olayların yüzde 91’inin narkotik kabahatler olduğunu bildiren Seydioğulları, bunların 3 bin 453’ünün narkotik, 342’sinin ise öbür ünitelerin sorumluluk alanlarına giren hususlar olduğunu kaydetti.

ASENA sayesinde yakalananlar

Başlangıcında ASENA’nın olduğu operasyonlarda çok ölçüde uyuşturucu, silah ve cürüm ögesi ele geçirildiğini vurgulayan Seydioğulları, şu tabirleri kullandı:

“1 ton 765 kilo eroin, 2 ton 55 kilogram esrar, 500 kilograma yakın metamfetamin, 200 kilograma yakın sokak ağzıyla ‘bonzai’, 29 kilogram afyon sakızı, 21-22 kilogram kokain var. Farklı bir suça yönelik farklı bir bilgi olmadan, bir takviye olmadan büsbütün yazılımın bize sunduğu riskli durum üzerine yapılmış tespitler bunlar. 2 milyon 300 bine yakın yeşil-kırmızı reçeteli ilaç, 734 bin captagon, 200 bine yakın ecstacy, uydurma paralar, dolarlar, avrolar…
260 bin düzmece Türk lirası almışız. 6 bin 500 düzmece dolar. Kabahat geliri olarak değerlendirdiğimiz 300 bin lira var. 890 ruhsatsız tabanca, 3’ü kaleşnikof olmak üzere 11 tüfek, 42 litre kaçak alkol, 4 milyon makaron, 2 milyon kaçak sigara, 797 kaçak eşya, 177 göçmen tespit etmişiz. Daha sonra 52 kilo patlayıcı.”

ASENA hacklenemez

ASENA’nın, emniyetin kullandığı kapalı devre irtibat sistemi POLNET üzerinden çalıştığını ve rastgele bir halde siber atağa maruz kalma ihtimali bulunmadığını belirten Seydioğulları, sistemi geliştirmek için daima data girişi yapıldığını bildirdi.

Öte yandan bilhassa Şahsî Bilgileri Muhafaza Kanunu’na çok dikkat ettiklerini, yaptıkları hiçbir süreçte bunun ihlal edilmediğini kaydeden Seydioğulları, kullanıcılardan birinin ilgili kanunun tersine davrandığının tespiti halinde meslekten ihraç edilebileceğini vurguladı.

Karteller de ASENA’yı duydu

Uyuşturucu rotalarının Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası Balkan ve güneyde ağırlaştığını tabir eden Seydioğulları, uyuşturucu kartellerinin sevkiyat güzergahını son devirde güneye kaydırdığını söyledi.

Yaptıkları teknik takiplerde ASENA’nın kullanıldığını duyan uyuşturucu satıcılarının Türkiye üzerinden “mal” taşımak istemediğini tespit ettiklerini anlatan Seydioğulları, “Biz bekliyoruz, kendine güvenen uyuşturucu sevkiyatını Türkiye üzerinden yapsın.” diye konuştu.

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.